Tradycje bożonarodzeniowe na świecie

Bardziej i mniej znane zwyczaje świąteczne.

Data publikacji: 26 października 2023 | Czas czytania: 8 minut | Autor: Kinga Figarska | Redakcja: Klara Krysiak

Czy warto znać tradycje bożonarodzeniowe? Zwyczaje i przesądy, które uznajemy za najważniejsze tradycje świąteczne, nie tylko tworzą magiczną atmosferę, ale przede wszystkim zbliżają do siebie ludzi w nich uczestniczących. Oczekiwanie na gwiazdkę, wspólne śpiewanie kolęd, dawanie prezentów czy łamanie się opłatkiem to niewątpliwie najpiękniejsze tradycje bożonarodzeniowe w Polsce, lecz... nie tylko tam! Obchody Bożego Narodzenia różnią się i przeplatają zależnie od miejsca, kultury i — rzecz jasna — religii. Zwiedź z nami świat i dowiedz się, jakie zwyczaje świąteczne i wigilijne są popularne za granicą!

Historia i pochodzenie najpopularniejszych zwyczajów bożonarodzeniowych.

Skąd się wzięły tradycje bożonarodzeniowe? Historia Bożego Narodzenia, a prastare obrzędy.

Co do tego, że historia Bożego Narodzenia rozpoczyna się wydarzeniami chrześcijańskimi, nie ma wątpliwości. Nie oznacza to jednak, że wszystkie tradycje świąteczne jednoznacznie pochodzą od wspomnienia narodzenia Jezusa ani że symbole religijne całkowicie zdominowały prastare obrzędy pogańskie.

Wśród najpopularniejszych polskich tradycji świątecznych znajdują się takie, które czerpią ze zwyczajów i przesądów związanych z przesileniem zimowym. Wiesz, czemu Słowianie zostawiali puste miejsce przy stole wigilijnym już w czasach przedchrześcijańskich? Dodatkowe nakrycie przy wigilijnym stole było wówczas przeznaczone dla zmarłych przodków, którzy mieli odwiedzać rodziny w tym czasie.

Klimatyczna stara chatka w śniegu, tradycje bożonarodzeniowe

Czy inne zwyczaje wigilijne też wywodzą się ze zwyczajów i przesądów słowiańskich? Podobnie wygląda sytuacja z siankiem pod obrusem. Prastare obrzędy obejmowały nie tyle układanie sianka na stole, ile... na podłodze! Według wierzeń pogańskich miało to przynieść gospodarzom urodzaj zboża na kolejny rok.

Dziś oba te zwyczaje wigilijne łączy się jednak z symbolami religijnymi poprzez nawiązanie do ubóstwa narodzenia Jezusa.

Dawne tradycje i zwyczaje bożonarodzeniowe, a Saturnalia.

Obchody Świąt Bożego Narodzenia pokrywają się wieloma elementami z... Saturnaliami! Grudniowe święta były celebrowane w Rzymie na długo przed przyjęciem chrześcijaństwa. Rzymskie tradycje związane ze świętem ku czci boga Saturna obejmowały dobrze znane nam w dzisiejszych czasach rodzinne uczty, dawanie prezentów, oraz przyozdabianie domów. Często wykorzystywanymi ozdobami były gałęzie sosny — które dziś jednoznacznie kojarzą się ze zwyczajem ubierania choinki!

Bombka na choince, tradycje bożonarodzeniowe

Najpiękniejsze tradycje bożonarodzeniowe w Polsce

Najpiękniejsze tradycje bożonarodzeniowe w Polsce
Poznaj polskie zwyczaje
Para dzieląca się opłatkiem podczas Świąt Bożego Narodzenia.

Gdzie spędzić święta w górach?

Gdzie spędzić święta w górach?
Zobacz, gdzie wyjechać na święta
Przebrana w świąteczne elementy para, rozwiesza lampki na drewnianym domku w górach

Różnice i podobieństwa Bożego Narodzenia za granicą.

Tradycje bożonarodzeniowe w Polsce, a zwyczaje świąteczne na świecie.

Czy święta Bożego Narodzenia obchodzi się tak samo w różnych krajach? W dużej mierze tradycje świąt Bożego Narodzenia przenikają przez granice! Podróże, migracje i dzielenie się kulturą sprawiły, że dziś najbardziej znane zwyczaje świąteczne są już powszechne niemal na całym świecie.

Wiesz, że zwyczaj ubierania choinki pochodzi z Niemiec? Teraz kolorowe drzewka zdobią miasta i domy w różnych kulturach. Podobnie ma się rzecz, gdy chodzi o list do świętego Mikołaja i prezenty na święta Bożego Narodzenia — ciężko wyobrazić sobie bez nich zarówno Boże Narodzenie w Polsce, jak i za granicą.

Wspólne kolędowanie też jest obecne w wielu kulturach.

Najpopularniejsza kolęda — Cicha noc — została przetłumaczona na ponad 300 języków i dialektów!

Składanie życzeń świątecznych — od opłatka po kartki świąteczne.

Choć "Wesołych Świąt" słyszy się przez cały grudzień w najróżniejszych językach, to zwyczaj składania życzeń różni się nieco zależnie od kultury. Łamanie się opłatkiem, które dopełnia życzenia na Boże Narodzenie w Polsce, jest też spotykane w innych krajach. Opłatek występuje między innymi wśród tradycji bożonarodzeniowych we Włoszech, Słowacji, Czechach, czy Litwie!

Łamanie się opłatkiem, tradycje bożonarodzeniowe

Nietypową tradycją bożonarodzeniową może się za to pochwalić Wielka Brytania. Brytyjczycy nie mają swoich zwyczajów wigilijnych, bo zamiast wyprawiania kolacji celebrują okres Bożego Narodzenia obiadem w pierwszy dzień świąt. Natomiast zamiast łamania się opłatkiem, rozrywają oni tuby przypominające cukierki — nazywane na Wyspach Christmas crackers — z których wysypują się różnorakie upominki.

Ozdobne tuby Christmas Crackers, tradycje bożonarodzeniowe w Wielkiej Brytanii

Skąd została wysłana pierwsza kartka świąteczna? Taka forma składania życzeń ma swoje korzenie wśród tradycji bożonarodzeniowych w Anglii. Na Wyspach Brytyjskich pozostaje to jednak do dziś kwestią niedopowiedzianą — za pionierów kartek świątecznych uważają się również Szkoci.

Wbrew sporom — ozdobne kartki z życzeniami każdego roku szerzą magiczną atmosferę i na dobre zapisały się wśród najpopularniejszych zwyczajów bożonarodzeniowych!

Jak wygląda stół na kolację wigilijną? Tradycje bożonarodzeniowe w Niemczech.

Polskie tradycje świąteczne obejmują wyjątkowe zwyczaje wigilii Bożego Narodzenia — takie jak rozpoczęcie kolacji, dopiero gdy pojawi się pierwsza gwiazdka na niebie. Jest to symbol religijny, nawiązujący do Gwiazdy Betlejemskiej, która prowadziła mędrców do szopki bożonarodzeniowej. Choć oczekiwanie na gwiazdkę ma swoje pochodzenie w wydarzeniach chrześcijańskich, jest to dość nietypowa tradycja bożonarodzeniowa, rzadko spotykana poza Polską.

Dziewczynka wyglądająca przez okno w święta, tradycje bożonarodzeniowe

Innym symbolem nierozerwalnie związanym z wigilijnym stołem jest 12 potraw wigilijnych. Dawne tradycje i zwyczaje bożonarodzeniowe łączyły tę liczbę z ilością miesięcy w roku, chcąc w ten sposób podziękować Bogu za miniony rok. Dziś natomiast 12 potraw wiążemy znaczeniowo z liczbą apostołów.

Czy w innych krajach też istnieje bożonarodzeniowa tradycja przygotowywania potraw wigilijnych?

12 potraw wigilijnych przygotowuje się głównie w Europie Środkowo-Wschodniej, choćby w Litwie, czy Ukrainie.

Wieczerza wigilijna w Polsce różni się znacząco od tradycji bożonarodzeniowej w Niemczech. Niemcy nie zostawiają wolnego miejsca przy stole, a potrawy wigilijne symbolizujące święta nie występują w liczbie dwunastu — a dziewięciu! W wigilijnym menu królują dania skromne, ale nie postne — znajdziemy tam między innymi pieczone kiełbaski czy kultową sałatkę ziemniaczaną.

Święta dla najmłodszych, czyli ubieranie choinki i prezenty na święta Bożego Narodzenia!

Okres Bożego Narodzenia nie byłby taki sam bez przystrojonego drzewka! Tradycja bożonarodzeniowej choinki to uwielbiana przez dzieci forma przygotowania do świąt — pozwala nie tylko spędzić czas rodzinnie, ale też wspaniale się przy tym bawić!

Gdzie miały swój początek symbole świąt Bożego Narodzenia? Ubieranie choinki wywodzi się z tradycji bożonarodzeniowych w Niemczech. Stamtąd powędrowało do Francji, by z biegiem lat dołączyć do najważniejszych tradycji świątecznych w Europie i na całym świecie!

Dziewczynka ubierająca choinkę, tradycje bożonarodzeniowe w Niemczech

A skoro choinka to również... prezenty pod choinką! List do świętego Mikołaja wysłany? Dla najmłodszych, obchody Bożego Narodzenia często skupiają się wokół uwielbianej wizji nowych zabawek! Prezenty świąteczne w Polsce znajdziemy właśnie pod przystrojonym drzewkiem — tak samo, jak między innymi w CzechachSłowacji, czy na Węgrzech!

Oryginalne prezenty na mikołajki

Oryginalne prezenty na mikołajki
Sprawdź, co kupić najbliższym
Piękna młoda kobieta stoi za swoim chłopakiem z prezentem w jednej ręce, a drugą zakrywa mu oczy.

Pomysły na prezenty na święta

Pomysły na prezenty na święta
Znajdź swój idealny prezent
Prezent świąteczny leżący na gałązkach choinki

Znacząco różni się tradycja bożonarodzeniowa w Anglii, gdzie dzieci nie znajdują prezentów pod choinką... a w skarpetach! Ogromne skarpety świąteczne rozwiesza się w domu, a nocą święty Mikołaj wkłada do nich podarunki.

Taka forma prezentów należy do znanych zwyczajów świątecznych również za oceanem, stąd kultowy widok świątecznych skarpet nad kominkiem w wielu hollywoodzkich produkcjach filmowych.

Skarpety świąteczne nad kominkiem, tradycje bożonarodzeniowe w Anglii

Jarmarki bożonarodzeniowe, czyli podróżnicze tradycje świąt Bożego Narodzenia.

Choć dzień Bożego Narodzenia to "tylko" jeden dzień, zwyczaje świąteczne i wigilijne goszczą w pamięci na długo przed 25 grudnia. Ulice przyozdobione światełkami, instalacjami i innymi dekoracjami zachęcają do zatracenia się w magicznej atmosferze.

Jakie zwyczaje świąteczne zapewniają niezapomniany klimat? Bez wątpienia jarmarki bożonarodzeniowe, które swoje początki zawdzięczają — ponownie — Niemcom. 

Najpiękniejsze jarmarki bożonarodzeniowe

Najpiękniejsze jarmarki bożonarodzeniowe
Odkryj magiczne jarmarki
Jarmark bożonarodzeniowy we Frankfurcie

Pierwsze Weihnachtsmarkty sięgają historią końca XIV wieku. Dziś są tradycją wielu miast Europy, gdzie odbywają się corocznie na ulicach lub placach starszych części miast. Oprócz straganów oferujących ozdoby i rękodzieła na jarmarkach bożonarodzeniowych królują stoiska z lokalnymi przysmakami świątecznymi oraz gorącymi napojami.

Masz ochotę na świąteczną wycieczkę do Wiednia lub Berlina? Nie zwlekaj i na własnej skórze poczuj klimat najpiękniejszych Jarmarków Bożonarodzeniowych w Polsce i Europie!

Jarmark świąteczny, tradycje bożonarodzeniowe

Jakie są nietypowe tradycje bożonarodzeniowe na świecie?

Żabie udka i góra deserów — kulinarne tradycje bożonarodzeniowe we Francji.

Tradycje bożonarodzeniowe we Francji skupiają się w dużej mierze przy stole. Nie jest tam jednak znane dodatkowe nakrycie przy wigilijnym stole — głównie przez to, że francuskie obchody świąt Bożego Narodzenia w większości kraju nie obejmują Wigilii. Nie obchodzi się również drugiego dnia świąt. Poza regionem Alzacji 26 grudnia jest zwykłym dniem pracy, dlatego uwielbiane przez Francuzów ucztowanie w gronie najbliższych przypada tam na sam dzień Bożego Narodzenia.

Ostrygi na stole świątecznym, tradycje bożonarodzeniowe we Francji

Tamtejsza bożonarodzeniowa tradycja przygotowywania potraw niewątpliwie odznacza się oryginalnością dań! Gdy tradycje bożonarodzeniowe w Polsce mówią o 12 daniach, na francuskim stole pojawia się... 13 deserów! W ten sposób Francuzi upamiętniają 12 apostołów oraz Jezusa. Zanim jednak przejdzie się do deseru, na stole goszczą owoce morza, kawior, żabie udka oraz Pain Surprise! Pod tą tajemniczą nazwą (nie) spodziewaj się niewielkich kanapeczek ukrytych w wydrążonym bochenku chleba.

Idealne miejsca na wyjazd w grudniu 2023

Idealne miejsca na wyjazd w grudniu 2023
Zobacz, dokąd lecieć w grudniu
Central Park w Nowym Jorku

Przewodnik po feriach zimowych 2024

Przewodnik po feriach zimowych 2024
Zaplanuj ferie zimowe
Wesołe dziecko robiące aniołka w śniegu

Tradycje bożonarodzeniowe w Hiszpanii... i Prima Aprilis w grudniu!

Choć w Hiszpanii nieobce są zwyczaje Wigilii Bożego Narodzenia, to świętowanie zaczyna się tam już wcześniej — 22 grudnia. Wtedy odbywa się El Gordo, czyli hiszpańska loteria świąteczna. Jest to największa tego typu loteria na świecie — a z pewnością najbardziej oryginalna. Wyniki losowania są bowiem ogłaszane... poprzez śpiew! W dzień El Gordo na hiszpańskich ulicach zamiera ruch, za to przez cały dzień słyszy się dzieci wyśpiewujące numery oraz wartości nagród.

Hiszpanie pokazują swoją oryginalność również, gdy chodzi o tradycję bożonarodzeniowej choinki. Mimo że w wielu domach znajdziemy charakterystyczne drzewka, to rodziny znacznie częściej decydują się na tradycyjną szopkę bożonarodzeniową. Szopki są budowane w środku domu, a rozrastając się z roku na rok, nieraz zajmują cały pokój!

Szopka bożonarodzeniowa, tradycje bożonarodzeniowe w Hiszpanii

Tradycje bożonarodzeniowe w Hiszpanii mają nie tylko interesujący początek, ale i koniec. 28 grudnia Hiszpanie świętują swój odpowiednik Prima Aprilis! Tego dnia trzeba mieć się na baczności — wszystko, co się słyszy, może okazać się kawałem. Dla najmłodszych z wielu hiszpańskich rejonów jest to dzień, gdy odwiedzają domy w sąsiedztwie i w zamian za zaśpiewanie kolędy otrzymują słodkie upominki!

Krasnal i koziołek, czyli jakie są tradycje bożonarodzeniowe w Szwecji?

Jakie inne tradycje bożonarodzeniowe w Polsce można znaleźć za granicą? W Szwecji co prawda powszechne jest dawanie prezentów, jednak znacznie różnią się one od znanych nam prezentów pod choinką. W Szwecji nie przynosi ich znany na całym świecie święty Mikołaj... a Jultomten! Ta wyjątkowa postać pochodzi z tradycji bożonarodzeniowej w Szwecji, według której krasnoludki są opiekunami domów. Dlatego właśnie szwedzki odpowiednik starca z brodą to Bożonarodzeniowy Krasnal, ubrany w charakterystyczną czapkę oraz buty.

Znacząca jest też sama forma obdarowywania! Zamiast dawania prezentów osobiście lub ukrywania ich w domu, podarunki były... wrzucane do domu przez drzwi. Osoba, która je dostarczała, pukała do drzwi pod koniec Wigilii, wrzucała prezenty i uciekała.

Jultomten często przedstawiany jest w towarzystwie koziołka. Według tradycji zwierzę pełniło mikołajowe obowiązki jeszcze przed krasnalem.

Ciekawą tradycją bożonarodzeniową w Szwecji obrosły napoje. W okresie Bożego Narodzenia Szwedzi często decydują się na specjalne bożonarodzeniowe piwa - urozmaicone przyprawami korzennymi oraz ozdobione świątecznymi etykietami.

Piwa królują w szwedzkich sklepach, przebijając zarówno Julmust, przypominające kultową Coca-Colę, jak i uwielbiane na całym świecie grzane wino... które w Szwecji często urozmaica się bakaliami! Specjał ten nazywa się tam glögg.

Kobieta pijąca grzane wino w świątecznym kubku, tradycje bożonarodzeniowe

🎄 Tradycje bożonarodzeniowe na świecie — podsumowanie.

Jakie są najpiękniejsze tradycje bożonarodzeniowe? Bez wątpienia wszystkie tradycje świąteczne, choć różnorodne, niosą magię, która sprawia, że jest to najpiękniejszy czas w roku.
 
Masz ochotę urozmaicić swój okres Bożego Narodzenia i zaznać tradycji za granicą? Poznaj najlepsze kierunki na grudzień i zwiedzaj świat w świątecznym klimacie!

Pozostań z nami w klimacie Bożego Narodzenia!

Pomysły na prezenty na święta

Pomysły na prezenty na święta
Kilka prezentów świątecznych opakowanych w kolorowy papier

Gdzie na wakacje w grudniu 2023?

Gdzie na wakacje w grudniu 2023?
Central Park w Nowym Jorku

Najpiękniejsze jarmarki bożonarodzeniowe

Najpiękniejsze jarmarki bożonarodzeniowe
Widok na górę