Pokochaj latanie — wywiad z kapitanem Igorem Augustyniakiem

Strach przed wejściem na pokład niejednokrotnie jest wynikiem błędnych wyobrażeń na temat zasad działania samolotu. Chętnie oglądane filmy czy seriale katastroficzne o lotnictwie często przedstawiają niebezpieczne sytuacje w krzywym zwierciadle, tym samym powielając, a nawet potęgując nieprawdziwe stereotypy. Jednak strach przed lataniem bardzo często dotyczy również osób, które nigdy wcześniej nie siedziały na pokładzie samolotu. I tu pojawiają się: lęk przed nieznanym, brak kontroli nad sytuacją i własnym losem. Z pewnością pomocne nie są też zespoły lękowe, jak klaustrofobia związana z obawami przed przebywaniem w małych, zamkniętych pomieszczeniach czy nawet lęk wysokości.

Tak, turbulencje, nietypowe dźwięki czy zmiany mocy silników mogą się wydawać niepokojące. Wrażliwszy pasażer obawia się tego, czego nie zna, i często chce być przede wszystkim wysłuchany, ma potrzebę zadawania pytań i chce wiedzieć, co się dzieje. To mu wystarczy, żeby poczuł się spokojniej. Strach przed lataniem nie znika od razu, ale znika szybciej, gdy zamiast wyobrażeń mamy fakty. W kokpicie nie polegamy na przeczuciach, a na wiedzy, szkoleniu i procedurach. Tego samego często potrzebuje pasażer. Po wielu latach uczestnictwa w programach, w których pomagamy poprawić komfort latania, wiem, że pasażerowie, którzy zdobywają wiedzę, z czasem latają dużo chętniej i zdecydowanie spokojniej. Mamy taką maksymę: świadomy pasażer to bezpieczny pasażer.

Lęk przed lataniem nie różni się niczym od innych sytuacji, które budzą w nas poczucie dyskomfortu. Dlatego, by uporać się z problemem, trzeba zacząć od poznania jego źródła. Zrozumienie, jakie myśli lub doświadczenia wywołują niepokój, pozwala spojrzeć na nie z większym dystansem. Jednocześnie daje to możliwość stopniowego oswajania się z tym, czego się obawiamy, co z czasem znacząco zmniejsza intensywność lęku. W momencie, kiedy uświadomimy sobie, że to nie lot sam w sobie jest źródłem strachu, lecz sposób, w jaki go postrzegamy, odzyskujemy poczucie wpływu

Oswajanie lęku to proces. Im więcej wiemy o tym, jak działa samolot, jak wygląda praca załogi, skąd biorą się turbulencje i dlaczego pewne dźwięki są normalne, tym bardziej ciało zaczyna reagować spokojniej. Z czasem to, co wcześniej wywoływało napięcie, przestaje być zagadką. Staje się przewidywalne i znane. To właśnie stopniowe zdobywanie wiedzy, przepracowanie przekonań i oswajanie się z tym, co budzi lęk, znacząco zmniejsza jego intensywność.

Przede wszystkim warto zaufać członkom personelu pokładowego. Już podczas rekrutacji zwraca się uwagę na predyspozycje kandydatki lub kandydata do pracy w roli stewardesy czy stewarda. Potem zaczyna się wielotygodniowe szkolenie. Jest to intensywny kurs obejmujący procedury zwykłe i awaryjne, zarządzania zasobami załogi, ćwiczenia ewakuacji w symulatorze samolotu i na basenie, zagadnienia związane z serwisem pasażerskim i wiele innych. Każdy członek załogi co roku przechodzi kilkudniowe szkolenie okresowe oraz line-check, czyli lot kontrolny pod okiem instruktora. Sprawdzane jest dosłownie wszystko: od znajomości procedur i wyposażenia aż po zachowanie na pokładzie.

Dopiero zaliczenie line-checku dopuszcza do latania przez najbliższy rok. Wszyscy członkowie personelu pokładowego są szkoleni z zakresu medycyny lotniczej oraz zasad udzielania zaawansowanej pierwszej pomocy. Personel nigdy nie lekceważy złego samopoczucia pasażera, gdyż ból głowy w samolocie może np. być objawem niedotlenienia, odwodnienia albo silnego stresu. Dlatego wsiadając do samolotu, dobrze jest poinformować stewardesę o lęku. Członkowie personelu pokładowego zawsze dokładają wszelkich starań, aby taką osobę mieć bliżej siebie, otoczyć ją opieką i wsparciem, podtrzymać na duchu i uspokoić.

Zadbać o odpowiedni poziom wiedzy. Często w pokonywaniu lęku przed podróżami samolotem pomocna może się okazać odpowiednia dawka ciekawostek lotniczych. Ile procedur musi zostać spełnionych, aby samolot został dopuszczony do lotu? Jak powstają turbulencje? Dlaczego okna w samolocie są zaokrąglone i składają się aż z trzech warstw? Odpowiedzi tylko na te kilka powyższych pytań mogą zupełnie zmienić optykę. Dla niektórych osób pomocne może się też okazać wprowadzenie treningów relaksacyjnych.